5 Succesfactoren voor implementatie van vitaliteit

“Wij zetten medewerkers centraal in onze organisatie”, hoor ik regelmatig langskomen als ik managers spreek. Echter, als ik vraag naar de aandacht vanuit het management voor gezondheid en vitaliteit van medewerkers, valt er vaak een pijnlijke stilte. In de Verenigde Staten tapt men uit een heel ander vaatje. Hier wordt al vele jaren geïnvesteerd in Corporate Wellness. Nederland lijk nu te gaan aanpikken op deze trend. Tal van organisaties is gestart met gezondheids- en vitaliteitsprogramma’s of verweegt dit op korte termijn te doen. Vitaliteit is voor de manager een relatief nieuw aandachtsgebied. Maar wat is vitaliteit eigenlijk? Hoe zorg je dat je komt tot een succesvolle implementatie? Wij nemen u mee om vitaal uit de startblokken te gaan en op koers blijven.

Wat is vitaliteit?

Vitale mensen maken het verschil: zij zijn in staat energiek, fit, ontspannen en bevlogen te werken en te leven. Jong of oud. Organisaties die actief bezig zijn met vitaliteit en gezondheid weten al lang dat niet alleen het ziekteverzuim telt, maar vitaliteit een samenspel van vier perspectieven is:

  • Body (fysieke gezondheid)
  • Brain (mentale gezondheid)
  • Behavior (gezond gedrag)
  • Biotope (gezonde werk en leefomgeving).

4B-vitaliteitsmodel VitalFacts

 

Alleen door duurzaam te investeren in die volle breedte van vitaliteit, zijn er excellente prestaties gedurende de hele loopbaan van medewerkers mogelijk. Google, Johnson & Johnson en Amazon hebben ervaren dat investeringen in gezondheid en vitaliteit veel opleveren: medewerkerstevredenheid gaat omhoog, ziekteverzuim gaat omlaag, de arbeidsproductiviteit neemt toe en mensen herstellen sneller na een periode van uitval. Daarin staan ze niet alleen. Steeds meer bedrijven zien in dat de gezondheid en vitaliteit van medewerkers een van de belangrijkste voorspellers is van de financiële gezondheid van het bedrijf. Zo heeft 75% van de organisaties in de Fortune 500 een “Corporate Wellness”-programma voor haar medewerkers. Geen bubbelbaden en sauna’s, maar een in de organisatiecultuur ingebed gezondheids- en vitaliteitsprogramma dat vaak al jaren draait. Opvallend is dat ook in tijden van recessie deze programma’s stand hebben gehouden, hetgeen illustreert dat hier bewuste keuzes gemaakt zijn.

Hoe creëer een vitale organisatie?

In Nederland investeren organisaties vooralsnog beperkt in gezondheid en vitaliteit. Het geloof dat hier daadwerkelijk een valide businesscase achter zit, ontbreekt vaak nog. Ten onrechte, want een brede studie gepubliceerd in Harvard Business Review toonde reeds aan dat iedere geïnvesteerde euro zich in regel twee tot drie keer terugverdient. Dat succes komt natuurlijk niet van zelf. In dit artikel hebben wij de 5 belangrijkste succesfactoren voor u op een rijtje gezet.

1. Vitaliteit is geïntegreerd in de structuur van de onderneming

Nog te vaak verzanden organisaties in leuke eenmalige vitaliteitsactiviteiten als het maken van smoothies of een workshop mindfulness. De meest succesvolle programma’s hebben specifieke budgetten en draaien vaak al langere tijd en is ingebed in de strategie van de organisatie. Het is zichtbaar en voelbaar in alles wat uw organisatie doet. Het managementteam zorgt vitaliteit top of mind blijft en de leiders van de organisatie werken hard om vitaliteits-activiteiten actief terug te koppelen aan een bredere bedrijfsstrategie. Co-makership van HR Management en Facility Management is een belangrijke randvoorwaarde, omdat vitaliteit verschillende aandachtsgebieden bestrijkt. Variërend van arbeidsvoorwaarden, opleidings- en trainingsprogramma’s t/m kantoorinrichting en cateringvoorzieningen.

2. Vitaliteit is praktisch, toegankelijk en persoonlijk gemaakt

Wanneer vitaliteit persoonlijk wordt gemaakt en in het praktisch wordt ingevuld, ontdekken mensen de waarde van vitaliteit. De meeste succesvolle initiatieven kijken naar zowel de fysieke-, mentale- als gedragsmatige aspecten. Het onder de aandacht brengen van “persoonlijke vitaliteitsverhalen” helpt enorm bij de bewustwording en maakt vitaliteit persoonlijker en relevanter. Het wordt hiermee meer een onderwerp van gesprek. Daarnaast voelen medewerkers meer betrokkenheid bij verhalen van collega’s dan een algemene bloemlezing over de gezonde keuze.

3. De werkomgeving is gezondheidsbewust ingericht

Faciliteren van inspanning en ontspanning

Tijdens het werk samen ontspannen genereert verbinding en betrokkenheid. Niemand kan 8 uur volledig geconcentreerd werken. Het is dus volkomen logisch dat mensen af en toe behoefte hebben aan afleiding. Toch is in veel kantooromgevingen de afleiding maar beperkt te vinden. Koffiecorners worden vaak aangedragen als voorbeeld om informele ontmoetingen te stimuleren maar of dit echt de faciliteiten zijn om te ontspannen is maar zeer de vraag. Statafels en een speelkamers/ ontspanningsfaciliteiten geven een informele sfeer en cultuur die dit beter ondersteunt. De tafeltennistafel of het tafelvoetbalspel is niet voor niets een standaard inventariselement bij de meest start-ups geworden.

Gezond assortiment in bedrijfsrestaurants

Vending machines en een gezond aanbod in het bedrijfsrestaurant zijn vaak dé manieren om vitaliteitsprogramma’s dichter bij de medewerkers te brengen. Het creëert een werkomgeving die gezond gedrag op een dagelijkse basis stimuleert. Een bedrijfsrestaurant waarbij gezonde keuze betaalbaar, duidelijk gelabeld, smaakvol bereid en zich op ooghoogte bevindt doet vaak al veel goed.

Verwijderen van hiërarchie en statussymbolen

Organisaties waarin weinig plaats is voor hiërarchie en statussymbolen presteren beter. Dat begint bij een andere organisatiestructuur. Maar helaas houdt het daar vaak op. Dat is jammer want medewerkers hebben perfecte voelsprieten als het gaat om hiërarchie en statussymbolen. Sterker nog, ze worden hier vaak iedere dag mee geconfronteerd in hun kantoor. Als je een kantoorvloer oploopt en je hebt geen idee waar de leidinggevende zit, ben je al een heel eind op de goede weg. Maar hoe doe je dat? En welk gebouw of welke inrichtingselementen maken het dat er een gevoel van status of hiërarchie is? Dat begint meestal al op de parkeerplaats met de bordjes ‘Directie’ bij gereserveerde plaatsen die zich meestal zo dicht mogelijk bij de ingang bevinden. Nog steeds onbegrijpelijk als je klanten als het allerbelangrijkst beschouwt (zij zouden immers over de beste parkeerplekken bij een kantoorgebouw moeten kunnen beschikken).
Maar er is meer. Je kan kiezen voor ovale vergadertafels in plaats van rechthoekige. Dat betekent dat niemand ooit kan zitten aan het hoofdeinde. Iedereen heeft een gelijkwaardige plaats aan de tafel, net zoals iedereen gelijk is binnen de organisatie.
Het klinkt misschien overtrokken, maar door aan dit soort symbolen aandacht te geven zend je een sterker signaal uit dan in 10 nieuwsbrieven waarin aandacht besteed wordt aan “de platte organisatie” en zelfsturende teams. Zaken beklijven nu eenmaal meer als je ze ook iedere dag ziet en ervaart.

4. Communicatie op verschillende niveaus en met verschillende media

De sociale en fysieke omgeving moeten ondersteunend zijn in communicatie-uitingen en beleid. Het plaatsen van de borden en informeren medewerkers over vitaliteit is ook een belangrijke manier om vitaliteit bevorderen. Veel bedrijven die succesvol zijn besteden hier in de communicatie nadrukkelijk aandacht aan. Van gemarkeerde wandelpaden in het kantoor om lichamelijke activiteit te stimuleren t/m bewuste keuze in het restaurant. Om het onderwerp constant onder de aandacht te houden zijn leidinggevenden vaak getraind om gesprekken over vitaliteit met de medewerkers te voeren en hen te attenderen op het aanbod van de organisatie. Onbekend maakt ook vaak onbemind.

5. Maak het bezig zijn met vitaliteit vooral klein en leuk

Als ge­zond gedrag prettiger en gemakkelijker is dan ongezond gedrag, kiest ieder­een hier eerder voor. Bijvoorbeeld als medewerkers ervaren dat bewegen leuk is ervaren ze dit direct. Helaas leidt vandaag gezond bewegen niet automatisch tot een strakker lijf morgen. Plezier in de activiteit zelf is dus een belangrijk succesfactor. Sportschool eigenaren weten dat maar al te goed. Zij zien ieder jaar in januari een groep nieuwe leden starten die in februari weer afhaken omdat een grote groep mensen het sporten in de sportschool in de basis helemaal niet leuk vindt. Door doelen klein te maken en in te bedden in dagelijkse routines lukt het medewerkers het best duurzame verandering voor elkaar te krijgen. Daarnaast moet gezond gedrag lijkt dus vooral “leuk” zijn. Het stimuleren medewerkers om zelf baat te hebben bij gezond gedrag bv door een spaarsysteem kan een manier zijn om de individuele motivatie te vergroten.

Veel toegevoegde waarde door vitalere medewerkers

Bovenstaande succesfactoren illustreren dat met gerichte investeringen in vitaliteit en een goede aanpak binnen de organisatie, grote impact mogelijk is. Scan je eigen organisatie eens op basis van de vijf succesfactoren en kijk waar er nog verbetering en/of aanscherping mogelijk is. Of start een programma op met deze succesfactoren als praktische toets. Dat is een mooie uitdagende klus waar organisaties de komende jaren nog veel impact kunnen hebben.